csvnam
09-10-2014, 08:22 PM
Khách sạn cửa lò (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) giới thiệu vùng du lịch mới :
Ở vùng Trung và cao nguyên vùng tui , đa số danh thiếp vườn quốc gia đều cát cứ giữa đại nghìn , nhưng vườn Núi Chúa ở Ninh Thuận là quần thể nằm vắt ngang biển - núi. Vườn có diện tích rộng 30.000ha , trong đấy trên lục địa 22.500ha và biển là 7.500ha. Khu Núi Chúa xuể đánh giá là vùng khô như ngói ở nhiều Nam Á. Tại đây xuể danh thiếp nhà khoa học Đức chứng minh rằng thuộc tính khí hậu không khác gì Châu Phi hay những vùng bán hoang mạc hay gặp ở Tám hướng gồm: Đông Ban Nha , Bồ Đào Nha và Algeria. Tuy nhiên dưới đáy biển của vườn là rừng mã não nguyên vẹn và độc đáo đến mức mê hồn.
Nếu Ninh Thuận xuể xếp là chỗ khô như ngói và nắng nóng nhất gió mà thành thì vườn quốc gia Núi Chúa là vùng Khô khan khô nhất ở tỉnh này. Dải nam quanh năm gần như chỉ có nắng gió , rất ít Tám chữ mưa. Do vậy khách khứa kì đến đây hay ví von rằng: Phan Rang có tức là "gió như phang và nắng như rang". Vào nửa Tám chữ 8 , từ thị trấn Khánh Hải chúng tôi phóng xe máy đi Núi Chúa trong cơn kì hạn Bà Chằn , nóng muốn rám như tai mặt.
Con đường của nắng
Rời đìa Nại , Tri Năm chất gồm Kim , chúng tôi chạy hàng theo tỉnh lộ 702 từ Tri Hải đi Vĩnh Hy , Bình Tiên đến Cam Ranh. Con đường mới bật , tráng nhựa phẳng là hàng theo bờ biển Cần phải gió ùa vào mặt như muốn ghì tay lái. Dọc hai xã Tuy Hải và Nhơn Hải là bè cùng muối đeo tên Đầm thiên tử , chỗ đây có 2 ụ muối , mỗi ụ cao đến 10m dài cả trăm mét trùm bạt bí mật nằm dưới cơn hạn. Lúc ấy là 11 bây giờ trưa , bè cùng nằm dưới chân núi vắng bóng người , chỉ còn những cơn gió mặn chát cộng thêm cái nắng như rang muốn chợn người. Mặc dầu chỉ cách bờ vài chục mét , gió từ biển nhiều thổi vào lách cách cũng không xua xuể cái nóng bất kham. Ven đường danh thiếp khu dân cư từ Tuy Hải , Nhơn Hải , Vĩnh Hải cứ vài bóng cây Đã có người bán vé số , hụi kê chiếc bàn con đặt vài chục tờ , đội nón , ngồi trông ra đường một cách trạng thái đờ đẫn như pho tượng. Khác những chỗ tui đã đến , người bán vé số hay đeo chiếc túi trước ngực , gặp khách khứa chìa xấp vé số thẳng tuột vào mặt chào mời gấp gáp và nếu không bán xuể , hụi nhâm nhẩm chửi phắn văn bằng những câu độc ác. Trong vai người đi mua “niềm hy vọng” tại bóng cây xanh , tui phát hiện hụi là những con người hiền lành nhẫn nại. Tôi hỏi một người phụ nữ ngồi dưới cây keo “Chị bán vài tấm vé số như thế này sao đủ ăn!”. “Giờ biết làm chi chú! Muối chưa bán xuể , hành tỏi nắng quá bị rụm rồi , tầm xuể cùng này mừng cùng đấy chú ơi!”. Chị trả lời mà không trông mặt người hỏi.
http://cualo.net.vn/portals/Cualo_net_vn/images/khach-san-tuan-anh-1%20(1).JPG
Đoạn đường hàng theo tuyến Vĩnh Hải còn thi công , thật ra là còn thay thế những đoạn cua tay áo hay đường vòng. Âm vang tiếng máy khoan sứ , Đụng sứ chấn động một không gian yên lặng , ở từ xa đã dấn ra đám làm khó chịu hay gặp khó khăn mù giập giờn ở lưng chừng hẻm núi. Chúng ta dứt xe ngồi bệt trên đường hỏi chuyện , xuể danh thiếp kỹ sư và công nhân mặt còn lấm lem đất cát tặng biết “Con đường này ra đến quốc lộ I tận thành phố Cam Ranh dài đến 60km. Tất thảy đã hoàn thành , chỉ riêng xong xuôi 5km này là phần lần cuối , chắc cũng vài Tám chữ nữa mới xong”. Đứng trên dốc sứ dựng tại đây trông xuống biển cách 400m , tui bất ngờ dấn ra Bài xích sống của biển và rừng. Dưới chân dốc , 7 ngôi nhà xây xoay mặt ra biển có xe máy và hàng dừa xanh , còn trên dốc vài ngôi nhà tuềnh toàng nằm trong vườn điều với lũ gà núi. Dọc đường gà chạy sòng sọc kêu be be , vài con nằm lăn ra vệ đường mở mắt trừng trừng nhưng hồi có tiếng động của người hay xe chúng bật dậy chạy vô rừng rất lẹ. Núi ở Vĩnh Hải núi nhấp nhô cây rừng đeo hình dạng bonsai xòe ra trên đồi sứ , điều đáng để ý là tại đây không khí khô cứng lại gió thổi vù vù rát bỏng , nhưng khu rừng lùn này hẵng xanh tươi. Ở trên trốc đồi thấp , đồi cao hàng chục con gà cố gắng trèo lên trốc trông đi đại dương , xinh xẻo như tranh vẽ. Hình Bóng của gà , núi , biển tặng thấy dáng vẻ hoang vu của một vùng đất hiền lành và thơ mộng của đất nước mình. Trong tâm thức tui hẵng thích ngắm lũ gà núi xoay đầu ra biển be be gọi lũ hơn là những tòa nhà chọc trời. Sinh xắt phải đeo dáng vẻ thiên nhiên , chứ không phải dành tặng con người có tiền có quyền đổ bộ đến bờ biển chặt đứt từng đoạn , làm gọi là đầu tư rồi xây dựng đường bê tông với ánh đèn , bể bơi , nhà hàng… bảo rằng đây là đẻ thái.
Tỉnh lộ 702 dài đến nỗi chạy hàng theo bao nhiêu vách núi rìa biển hoặc ra tận bờ cát gió thổi như phang thẩm vào như tai thịt. Trên con đường này , tầm mắt của người đường hoàng phóng tận trốc núi , quét ra biển xanh xa tít ngoài khơi. Hình Bóng và không gian rìa đường không những tình: tình ý mà còn nhuộm chật chất thơ. Được đi , ngắm , trông nam và người hay giang san gấm vóc mới thấy quê tui xinh xẻo , gió mà thành tui xuể thiên nhiên biệt đãi. Cái Ấy là thế hệ bây giờ và con cháu mai hậu có giữ xuể vong hồn di sản của tổ tiên đặt Đã hay bởi vì đại cuộc đeo tặng thuê 70 Một thể thơ cổ không tầm rà đặt rồi sau đó còn Đã là một thành phố hay vùng vùng xa lạ. Nơi vùng đất tặng thuê ấy người Sáu điều khổ: chết non không có cửa đặt vào thì Yàng ơi còn gì là quê ba nam tổ. Con người không có ký ức , không có kỷ niệm với chỗ tui ở thì tình ái dành tặng hắn chỉ là một hình bóng nhạt nhẽo nhòa.
Tôi đã từng cố ý định tầm đi Núi Chúa từ một cuộc tao phùng vô tình. Chuyện bắt đầu từ một cựu binh Mỹ cách đây 9 Một thể thơ cổ tại một quán cà phê rìa hồ Xuân Hương , gắng sức Đà Lạt. Lúc ấy , tui ngẫu nhiên gặp một người Mỹ có tuổi khuẩn chân trái ngồi độc thân trông ra dòng người một Trở ngại vọng. Tôi đoán , chắc là vị lữ khách khứa có tâm cảnh , Cần phải chủ động đeo ly cà phê đến làm quen với hy vọng có xác xuất sưởi ấm con người viễn xứ. Gặp xuể người nói cùng tiếng nói , cùng mẫu số chung ông mừng lắm rồi tự giới thiệu tên tui là Dan , cựu thượng sĩ của lữ đoàn thủy sư lục chiến Hoa Kỳ đã từng đóng lũ 6 Tám chữ tại Núi Chúa vào Một thể thơ cổ 69 của thế kỷ trước. Ông Dan Đụng tay vào chân khuyết bảo rằng ông đã đặt Đã một phần thân thể tui tại Núi Chúa bởi vì trúng mìn của ViSi ( Việt Cộng ). Lần sang Việt Nam này ông muốn đi Đã chiến trường xưa đặt nhé một thì trai trẻ. Dan nhờ vả tui dẫn đường đến Núi Chúa nhưng tui từ chối bởi vì không biết địa danh này ở đâu , mà thật ra cũng chưa tin xuể một người mới quen vài phút. Ông Dan ngồi khóc , những giọt nước mắt của người chiến binh già lăn tròn trên mệ khiến tui không khỏi chạnh lòng. Chiến tranh không phải trò đùa , bên sau cuộc chiến còn một thứ khác dai dẳng hơn là tình người , tuổi xanh và đỗi đau khuẩn mát…
Lâu rồi tui không gặp Đã ông Dan , nhưng mỗi lần gặp hoặc đi thông dịch tặng danh thiếp cựu binh Mỹ tui Đã nhé đi Núi Chúa , nhé giọt nước mắt của một bộ đội già trong vô vọng rồi nhé những thương binh gió mà thành tui của hai phía. Suy cho cùng , sau cuộc chiến tranh , nhân dân là người bị thực và đỗi đau lớn nhất thuộc làu đi những người mạ một thì đeo nặng đẻ đau với niềm hy vọng đi đoạn gan của mình.
12 bây giờ trưa chúa nhật , chúng tôi đến đại bản doanh vườn quốc gia Núi Chúa tại thôn Thái An , xã Vĩnh Hải , Ninh Hải , ninh Thuận. Đó là một tòa nhà khá đương đại xoay mặt ra hướng nhiều cách biển khoảng 200m. Thật không may tặng chúng tôi chính xác vào Tám chữ hắn Cần phải văn phòng khách sạn cửa lò (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) trống hoe , chỉ có hai phụ tử kiểm lâm dân tộc Chăm là Đào can đảm , Đạt nhiều Đoàn Trẻ. Tuy nhiên Vẫn may mắn là gặp xuể Thạc sĩ Trương Thanh Trịnh , 36 tuổi , người Chăm là Phó buồng khoa học và giao thiệp quốc tế cùng với danh thiếp nhà sâu bọ học người Bỉ , Đức còn ở Đã vườn đặt nghiên cứu loài ba mới phát hiện.
[Joachim Bresseel , nhà sâu bọ học người Bỉ đeo tặng tui coi 5 con ba quê ( tiếng Anh là Stid ) còn ngọ nguậy trong hộp lỡ ép xuể trên trốc Núi Chúa đêm qua. Joacchim nói với tui một cách sung mãn: “Ông coi đây! loại Stid này có mặt trên quả đất này từ Một thể thơ cổ 1876 , sau đó bị tuyệt diệt đến nay Đã hiện ra tại khu bán hoang mạc này đấy là một điều lạ. Mấy Một thể thơ cổ nay chúng tôi đi hết danh thiếp vườn quốc gia Châu Á , đêm qua gặp chúng tại đây. Loại này hay sống đi đêm trên trốc núi , phải nặng nhọc lắm mới tầm thấy. Joachim gấp một con ra dứ dứ trước mặt tui và cười rất mãn nguyện đi công việc của mình. Tôi không phải là người nghiên cứu sâu bọ Cần phải trông loại ba này cũng như nhau , thậm chí không mấy hứng thú nhưng trông vẻ mặt của hụi tui phải vỗ tay đôm đốp chúc hạ , bởi vì đấy là công sức mồ hôi và những đêm thức trắng tận trên trốc núi cao , chỉ có những nhân tình nghề mới lặn lội như thế. Joachim trò chuyện phím với tui văn bằng tiếng Pháp lầm tiếng Anh nhưng hồi gặp tụi nghiên cứu em chuyển sang tiếng Đức và tiếng Hà Lan. Tất thảy 4 tiếng nói em ta đều sử dụng thông hiểu như nhau làm tui thực sự trân trọng. “Ở Bỉ giới trí thức thông hiểu 3 tiếng nói chính thị của thế giới Anh-Pháp-Đức , còn dân thường thì sao?” , tui hỏi. “Trời! chúng tôi là cộng đồng Châu Âu , nếu không biết 3 tiếng nói này sẽ trở nên rào chắn. Văn hóa Châu Âu là của chung , Cần phải phần đông đều như thế!” , Joachim rũ vai tui một cách thân tình như ngầm như cọp đấy là chuyện nhỏ…
Thạc sĩ Trịnh bận việc phải đi Phan Rang cùng với tụi nghiên cứu bò sát. Trước hồi lên xe , Trịnh bảo chúng tôi ghé thăm hang rái , làng Raglay nhờ vả hụi dẫn trèo núi sau đó Cần phải đi Vĩnh Hy và Bình Tiên. Nếu không đi hết khu vực ấn độ dương này coi như chưa biết gì đi khu bán hoang mạc của Việt Nam.
chúng tôi rời tổng hành dinh trong luyến tiếc. Cũng may gặp xuể một tụi dân “phượt” , trên vai lỉnh kỉnh máy ảnh. Họ đã đến đây nhiều lần , xuể kỹ sư Phạm Văn Xiêm , Trưởng buồng bảo tồn vườn quốc gia Núi Chúa chỉ dẫn , Cần phải có vẻ khá thông hiểu lối đi gió mà thành bước.
đoàn trưởng của tụi thanh niên này là một “Ta ba lô” có “số má” ở Việt Nam từng 3 lần trèo trốc Fansipan. Anh tên là Nguyễn Hùng Sơn 30 tuổi , da ngăm mun , đầu quấn khăn rằng với thân thể lực lưỡng như con gấu mạ To lớn. Sơn tặng biết lên trốc núi Chúa còn khổ thân hơn trèo trốc nhà nhiều Dương ở ngoài Tám hướng gồm: Đông , bởi vì đường lên núi Chúa không dốc đứng hiểm trở như Fansipan , nhưng Đã dài và vòng quanh qua hết trốc núi này sang trốc núi khác với cái nắng như nung , cây rừng cũng sắt se , rễ nhỏ xíu , gai nhọn lủa tủa , Đụng vào chiếc lá cũng thấy nhói. Nhưng cũng nhờ vả thế mà mỗi cây xanh trên sứ tự biến hình theo kiểu bonsai với hình thù xinh xẻo mắt.
chúng tôi khởi hành từ thôn Đá Hang thuộc làu làng Raglay , càng lên cao , cây cối xanh hơn và trông biển rõ hơn. Cứ việc qua một rừng cỏ tranh , Đã thấy một trốc núi mới thẳng tuột trước mặt. Hùng Sơn nói đùa rằng đặt chinh phục trốc núi Chúa cao 1.040m , phải vượt qua 6 trốc núi khác là núi Chúa lọc , Chúa cháu , Chúa em , Chúa em , Chúa chồng , gắng sức Chúa vợ. Biết chúng tôi là người viết và có tuổi , nên hai cô gái trong đoàn hay đi bên mé khích lệ bởi vì sợ bỏ cuộc. Một cô nói: “Không ở đâu kì như Núi Chúa chú ạ! Nơi đây quy tụ cả ba hệ đẻ thái: rừng khô như ngói , rừng xanh và hệ sinh thái rạn mã não. Ngoài những rạn mã não xuể đánh giá là xinh xẻo và đa dạng nhất Việt Nam , còn có bãi Thịt là chỗ rùa lên đẻ. Do khí hậu nóng và khô Cần phải ở khoảng cao dưới 600m là rừng bán hoang mạc với những loài cây bụi , lá cằn cọc chật gai , nhưng từ 600m trở lên là rừng xanh với thảm thương động thực vật sản vật phong phú , và từ 800m trở lên là hiện ra nhiều loại cây lá kim , như cây hoàng đàn giả , cây kim giao , mảnh tùng , gắng sức thông tre. Chúng cháu đi nhiều chỗ chưa thấy ở đâu kì như thế!”.
Trèo núi xuể hơn 1 bây giờ đồng hồ , cảm thấy chẳng thể tiếp xuể nữa Cần phải chúng tôi ra hiệu xin dứt Đã , bởi vì thật ra chúng tôi chưa Dự bị tâm lý và thực phẩm đeo theo. Nên đành lòng lắc tay chào từ biệt đeo theo đỗi màng của người kém cuộc.
3h chiều , chúng tôi xoay đi làng dân tộc Raglay nằm trong vùng đệm của vườn quốc gia , ngồi dưới bóng câu điều uống gió mà thành mía và nhai củ mì tôm sống cầm hơi và cũng đặt hỏi thăm cuộc sống của bà con. Một người dân địa phương , tên là Lê Thành tựu ngồi cùng bàn gió mà thành mía nói với chúng tôi văn bằng giọng màng màng “ Bà con Raglay ở đây đã bao đời , sống dựa vào rừng như làm đồng , làm rẫy , lấy đảm , lấy sáp và danh thiếp loại lâm thổ sản. Phụ nữ và trẻ em chặt củi bán. Con trai hay sống văn bằng nghề đốt than tại 8 thôn như: Cầu Gãy , Đá Hang , Kiền Kiền , Ấn Đạt , Suối Đá , Suối Giếng , Xóm Bằng , gắng sức Xóm Đèn. Riêng thôn Đá Hang xuể hưởng chính sách từ Các quy định 134 , có nhà xây vững chắc. Nhưng đa số đóng cửa , đặt vào rừng tầm sống. Ở nhà chỉ có phụ nữ nuôi con bé và trẻ em. Chị Lâm Thị Vui , dân tộc Raglay , người bán nước mía nhé chuyện cũng tham gia: “Bà con tụi tui ra đời ở rừng , lớn lên từ rừng mà không vào rừng kiếm ăn thì biết làm chi bây giờ...”.
Tám Công là người từng trải , kiến thức rộng , em có vườn tại vịnh Vĩnh Hy , hàng Tám chữ tương hỗ đường núi Chúa Cần phải khá rành. Anh kể: Dạo Một thể thơ cổ 2005 , một chuyên gia người Đức thuộc làu Quỹ canh giữ động vật hoang dại ( WWF ) xách máy móc thiết bị đến đo mức độ khô như ngói ở Vườn Núi Chúa. Ông ta đo đến , đo lùi hằng bây giờ , không thấy đồng hồ đo nhúc nhích , ông thiết nghĩ máy hư , mở ra sửa. Nhưng thực tế máy không hư , nguyên nhân chỉ bởi vì vùng đất này quá khô đến mức máy chẳng thể lập trình được. Sau thời gian ấy vị chuyên gia đánh dấu vào mấy ý với cảnh trần cây cóc rừng đặt Một thể thơ cổ sau trở lại. Còn ở làng chài Thái An , có một người đàn ông nức tiếng sát rùa , tên là Mười Nuôi. Ông Mười không nhé tui đã lật lưng bao nhiêu rùa biển , chỉ biết rằng hơn 75 tuổi đời , 60 Một thể thơ cổ xực thịt rùa , dân ở đây gọi rùa biển là đú. Do thành tựu “quá hớp” nên người làng ở đây không mấy ai còn nhé cái tên Mười Nuôi của ông , mà hụi chỉ gọi ông là Mười Đú. Thế nhưng , Đến kì hạn tuổi già , cáo biệt nghề sóng gió mà thành , ông hay sống trong cảm giác tội trước biển đời. Người đàn ông chăm xực rùa Một thể thơ cổ xưa , bây giờ Đã tình nguyện đỡ đẻ tặng rùa. Ngày Tám chữ , ông theo dấu chân rùa nối đuôi nhau lên bãi , tầm tổ trứng của chúng , khoanh vùng , canh giữ tặng trứng nở. Có hồi rùa đẻ trên sát rìa gió mà thành , ông sợ gió mà thành tang lên , tổ trứng sẽ bị hư , ông lọ mọ dời tổ lên chỗ cao hơn. Đến hồi rùa nở , ông Đã tầm cách đưa chúng ra biển. Một đôi người trong làng thấy ông nặng nhọc đỡ đẻ tặng rùa , hụi cũng tình nguyện theo ông. Đến Một thể thơ cổ 2003 , hồi WWF nhiều Dương tài trợ dự án bảo tồn rùa biển , Vườn Núi Chúa xây được cái là trạm nhỏ , lợp tôn nóng như “lò bánh mì” , nhưng cái trạm hẻo lánh này đã trở nên chỗ đi đi của ông thâu 4 Một thể thơ cổ qua.
Trên lối đi đi hướng Bình Tiên , gặp 2 thanh niên chở than ra khỏi rừng văn bằng xe máy “đa quốc gia” chạy ngược lại Vĩnh Hy. Chúng ta tăng tốc đuổi theo , đến hồi tiếp cận , một chú xoay sang nói như hét “ Đừng như cọp kiểm lâm nha! Tụi tui dân chở than thuê kiếm ăn xuể 50 nghìn một chuyến , tụi này ngán mấy ổng Cần phải chờ trưa chúa nhật mới đi mà!”. “Thế một lò than ra tầm xuể bao nhiêu tiền” , tui hỏi muốn át tiếng động cơ của hai xe máy cùng lúc. “Hỏi mấy thằng cha đốt than chứ! Tụi hắn còn trốn dưới suối , nhưng tha hắn đi , hắn nghèo khó lắm , thằng này cũng tong teo , đen nhánh hà!”. Chúng ta giảm ga đặt xoay đầu xe còn nhé hai em thồ than chào từ biệt văn bằng hai tiếng “Bái bai!”. Người trẻ ở rừng hẵng đeo trái tim nhân bản hơn ở phố.
Vịnh Vĩnh Hy và bãi biển Bình Tiên xinh xẻo đến mức mê hồn. Vĩnh Hy xuể hai Mạch núi sứ đùm bọc ở giữa là hồ gió mà thành biển ra vào , hàng Tám chữ có vài trăm thuyền cá neo đậu đủ sắc màu. Biển Bình Tiên xinh xẻo như tranh vẽ , danh thiếp viên cù lao xanh ngạt ngào bóng dừa. Nghe Tám Thạnh nói vùng Bình Tiên trên lục địa là của Ninh Thuận còn dưới biển là của Khánh Hòa.
Trên đường ra Mỹ Thạnh , ghé quán cà phê , nhé những người địa phương bàn tán với nhau dự án khu du lịch Bình Tiên có quy mô 195 ha với tổng đầu tư 550 tỷ cùng , trong đấy có 30 ha nam rừng phòng hộ thuộc làu vườn Núi Chúa. Tập đoàn khách sạn Aman chính thức khai trương khu nghỉ dưỡng đeo tên Amanoi resort có 36 villa , tọa ai trên đồi Vĩnh Hy. Đây là một cố gắng của gió mà thành tui vươn lên ngành Công lao không khói đeo Đã lợi ích quốc gia. Nhưng trong tâm thức , tui cứ nhé đến Jeff Rutherford , giảng viên đi môi trường của đại học Thái Lan. Lần gặp tui ở hồ Tuyền Lâm , Đà Lạt , Jeff lầu bầu “Nơi này cũng muốn Du lich cua lo (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) kèm cặp theo sinh thái. Sinh xắt cái đỗi gì mà chỗ này cũng vã bê tông , đường nhựa thẳng tuột tắp , điện đuốc sáng trưng , nhà cao cửa rộng kèm cặp theo bể bơi bự chát mà làm gọi là đẻ thái!”
Ở vùng Trung và cao nguyên vùng tui , đa số danh thiếp vườn quốc gia đều cát cứ giữa đại nghìn , nhưng vườn Núi Chúa ở Ninh Thuận là quần thể nằm vắt ngang biển - núi. Vườn có diện tích rộng 30.000ha , trong đấy trên lục địa 22.500ha và biển là 7.500ha. Khu Núi Chúa xuể đánh giá là vùng khô như ngói ở nhiều Nam Á. Tại đây xuể danh thiếp nhà khoa học Đức chứng minh rằng thuộc tính khí hậu không khác gì Châu Phi hay những vùng bán hoang mạc hay gặp ở Tám hướng gồm: Đông Ban Nha , Bồ Đào Nha và Algeria. Tuy nhiên dưới đáy biển của vườn là rừng mã não nguyên vẹn và độc đáo đến mức mê hồn.
Nếu Ninh Thuận xuể xếp là chỗ khô như ngói và nắng nóng nhất gió mà thành thì vườn quốc gia Núi Chúa là vùng Khô khan khô nhất ở tỉnh này. Dải nam quanh năm gần như chỉ có nắng gió , rất ít Tám chữ mưa. Do vậy khách khứa kì đến đây hay ví von rằng: Phan Rang có tức là "gió như phang và nắng như rang". Vào nửa Tám chữ 8 , từ thị trấn Khánh Hải chúng tôi phóng xe máy đi Núi Chúa trong cơn kì hạn Bà Chằn , nóng muốn rám như tai mặt.
Con đường của nắng
Rời đìa Nại , Tri Năm chất gồm Kim , chúng tôi chạy hàng theo tỉnh lộ 702 từ Tri Hải đi Vĩnh Hy , Bình Tiên đến Cam Ranh. Con đường mới bật , tráng nhựa phẳng là hàng theo bờ biển Cần phải gió ùa vào mặt như muốn ghì tay lái. Dọc hai xã Tuy Hải và Nhơn Hải là bè cùng muối đeo tên Đầm thiên tử , chỗ đây có 2 ụ muối , mỗi ụ cao đến 10m dài cả trăm mét trùm bạt bí mật nằm dưới cơn hạn. Lúc ấy là 11 bây giờ trưa , bè cùng nằm dưới chân núi vắng bóng người , chỉ còn những cơn gió mặn chát cộng thêm cái nắng như rang muốn chợn người. Mặc dầu chỉ cách bờ vài chục mét , gió từ biển nhiều thổi vào lách cách cũng không xua xuể cái nóng bất kham. Ven đường danh thiếp khu dân cư từ Tuy Hải , Nhơn Hải , Vĩnh Hải cứ vài bóng cây Đã có người bán vé số , hụi kê chiếc bàn con đặt vài chục tờ , đội nón , ngồi trông ra đường một cách trạng thái đờ đẫn như pho tượng. Khác những chỗ tui đã đến , người bán vé số hay đeo chiếc túi trước ngực , gặp khách khứa chìa xấp vé số thẳng tuột vào mặt chào mời gấp gáp và nếu không bán xuể , hụi nhâm nhẩm chửi phắn văn bằng những câu độc ác. Trong vai người đi mua “niềm hy vọng” tại bóng cây xanh , tui phát hiện hụi là những con người hiền lành nhẫn nại. Tôi hỏi một người phụ nữ ngồi dưới cây keo “Chị bán vài tấm vé số như thế này sao đủ ăn!”. “Giờ biết làm chi chú! Muối chưa bán xuể , hành tỏi nắng quá bị rụm rồi , tầm xuể cùng này mừng cùng đấy chú ơi!”. Chị trả lời mà không trông mặt người hỏi.
http://cualo.net.vn/portals/Cualo_net_vn/images/khach-san-tuan-anh-1%20(1).JPG
Đoạn đường hàng theo tuyến Vĩnh Hải còn thi công , thật ra là còn thay thế những đoạn cua tay áo hay đường vòng. Âm vang tiếng máy khoan sứ , Đụng sứ chấn động một không gian yên lặng , ở từ xa đã dấn ra đám làm khó chịu hay gặp khó khăn mù giập giờn ở lưng chừng hẻm núi. Chúng ta dứt xe ngồi bệt trên đường hỏi chuyện , xuể danh thiếp kỹ sư và công nhân mặt còn lấm lem đất cát tặng biết “Con đường này ra đến quốc lộ I tận thành phố Cam Ranh dài đến 60km. Tất thảy đã hoàn thành , chỉ riêng xong xuôi 5km này là phần lần cuối , chắc cũng vài Tám chữ nữa mới xong”. Đứng trên dốc sứ dựng tại đây trông xuống biển cách 400m , tui bất ngờ dấn ra Bài xích sống của biển và rừng. Dưới chân dốc , 7 ngôi nhà xây xoay mặt ra biển có xe máy và hàng dừa xanh , còn trên dốc vài ngôi nhà tuềnh toàng nằm trong vườn điều với lũ gà núi. Dọc đường gà chạy sòng sọc kêu be be , vài con nằm lăn ra vệ đường mở mắt trừng trừng nhưng hồi có tiếng động của người hay xe chúng bật dậy chạy vô rừng rất lẹ. Núi ở Vĩnh Hải núi nhấp nhô cây rừng đeo hình dạng bonsai xòe ra trên đồi sứ , điều đáng để ý là tại đây không khí khô cứng lại gió thổi vù vù rát bỏng , nhưng khu rừng lùn này hẵng xanh tươi. Ở trên trốc đồi thấp , đồi cao hàng chục con gà cố gắng trèo lên trốc trông đi đại dương , xinh xẻo như tranh vẽ. Hình Bóng của gà , núi , biển tặng thấy dáng vẻ hoang vu của một vùng đất hiền lành và thơ mộng của đất nước mình. Trong tâm thức tui hẵng thích ngắm lũ gà núi xoay đầu ra biển be be gọi lũ hơn là những tòa nhà chọc trời. Sinh xắt phải đeo dáng vẻ thiên nhiên , chứ không phải dành tặng con người có tiền có quyền đổ bộ đến bờ biển chặt đứt từng đoạn , làm gọi là đầu tư rồi xây dựng đường bê tông với ánh đèn , bể bơi , nhà hàng… bảo rằng đây là đẻ thái.
Tỉnh lộ 702 dài đến nỗi chạy hàng theo bao nhiêu vách núi rìa biển hoặc ra tận bờ cát gió thổi như phang thẩm vào như tai thịt. Trên con đường này , tầm mắt của người đường hoàng phóng tận trốc núi , quét ra biển xanh xa tít ngoài khơi. Hình Bóng và không gian rìa đường không những tình: tình ý mà còn nhuộm chật chất thơ. Được đi , ngắm , trông nam và người hay giang san gấm vóc mới thấy quê tui xinh xẻo , gió mà thành tui xuể thiên nhiên biệt đãi. Cái Ấy là thế hệ bây giờ và con cháu mai hậu có giữ xuể vong hồn di sản của tổ tiên đặt Đã hay bởi vì đại cuộc đeo tặng thuê 70 Một thể thơ cổ không tầm rà đặt rồi sau đó còn Đã là một thành phố hay vùng vùng xa lạ. Nơi vùng đất tặng thuê ấy người Sáu điều khổ: chết non không có cửa đặt vào thì Yàng ơi còn gì là quê ba nam tổ. Con người không có ký ức , không có kỷ niệm với chỗ tui ở thì tình ái dành tặng hắn chỉ là một hình bóng nhạt nhẽo nhòa.
Tôi đã từng cố ý định tầm đi Núi Chúa từ một cuộc tao phùng vô tình. Chuyện bắt đầu từ một cựu binh Mỹ cách đây 9 Một thể thơ cổ tại một quán cà phê rìa hồ Xuân Hương , gắng sức Đà Lạt. Lúc ấy , tui ngẫu nhiên gặp một người Mỹ có tuổi khuẩn chân trái ngồi độc thân trông ra dòng người một Trở ngại vọng. Tôi đoán , chắc là vị lữ khách khứa có tâm cảnh , Cần phải chủ động đeo ly cà phê đến làm quen với hy vọng có xác xuất sưởi ấm con người viễn xứ. Gặp xuể người nói cùng tiếng nói , cùng mẫu số chung ông mừng lắm rồi tự giới thiệu tên tui là Dan , cựu thượng sĩ của lữ đoàn thủy sư lục chiến Hoa Kỳ đã từng đóng lũ 6 Tám chữ tại Núi Chúa vào Một thể thơ cổ 69 của thế kỷ trước. Ông Dan Đụng tay vào chân khuyết bảo rằng ông đã đặt Đã một phần thân thể tui tại Núi Chúa bởi vì trúng mìn của ViSi ( Việt Cộng ). Lần sang Việt Nam này ông muốn đi Đã chiến trường xưa đặt nhé một thì trai trẻ. Dan nhờ vả tui dẫn đường đến Núi Chúa nhưng tui từ chối bởi vì không biết địa danh này ở đâu , mà thật ra cũng chưa tin xuể một người mới quen vài phút. Ông Dan ngồi khóc , những giọt nước mắt của người chiến binh già lăn tròn trên mệ khiến tui không khỏi chạnh lòng. Chiến tranh không phải trò đùa , bên sau cuộc chiến còn một thứ khác dai dẳng hơn là tình người , tuổi xanh và đỗi đau khuẩn mát…
Lâu rồi tui không gặp Đã ông Dan , nhưng mỗi lần gặp hoặc đi thông dịch tặng danh thiếp cựu binh Mỹ tui Đã nhé đi Núi Chúa , nhé giọt nước mắt của một bộ đội già trong vô vọng rồi nhé những thương binh gió mà thành tui của hai phía. Suy cho cùng , sau cuộc chiến tranh , nhân dân là người bị thực và đỗi đau lớn nhất thuộc làu đi những người mạ một thì đeo nặng đẻ đau với niềm hy vọng đi đoạn gan của mình.
12 bây giờ trưa chúa nhật , chúng tôi đến đại bản doanh vườn quốc gia Núi Chúa tại thôn Thái An , xã Vĩnh Hải , Ninh Hải , ninh Thuận. Đó là một tòa nhà khá đương đại xoay mặt ra hướng nhiều cách biển khoảng 200m. Thật không may tặng chúng tôi chính xác vào Tám chữ hắn Cần phải văn phòng khách sạn cửa lò (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) trống hoe , chỉ có hai phụ tử kiểm lâm dân tộc Chăm là Đào can đảm , Đạt nhiều Đoàn Trẻ. Tuy nhiên Vẫn may mắn là gặp xuể Thạc sĩ Trương Thanh Trịnh , 36 tuổi , người Chăm là Phó buồng khoa học và giao thiệp quốc tế cùng với danh thiếp nhà sâu bọ học người Bỉ , Đức còn ở Đã vườn đặt nghiên cứu loài ba mới phát hiện.
[Joachim Bresseel , nhà sâu bọ học người Bỉ đeo tặng tui coi 5 con ba quê ( tiếng Anh là Stid ) còn ngọ nguậy trong hộp lỡ ép xuể trên trốc Núi Chúa đêm qua. Joacchim nói với tui một cách sung mãn: “Ông coi đây! loại Stid này có mặt trên quả đất này từ Một thể thơ cổ 1876 , sau đó bị tuyệt diệt đến nay Đã hiện ra tại khu bán hoang mạc này đấy là một điều lạ. Mấy Một thể thơ cổ nay chúng tôi đi hết danh thiếp vườn quốc gia Châu Á , đêm qua gặp chúng tại đây. Loại này hay sống đi đêm trên trốc núi , phải nặng nhọc lắm mới tầm thấy. Joachim gấp một con ra dứ dứ trước mặt tui và cười rất mãn nguyện đi công việc của mình. Tôi không phải là người nghiên cứu sâu bọ Cần phải trông loại ba này cũng như nhau , thậm chí không mấy hứng thú nhưng trông vẻ mặt của hụi tui phải vỗ tay đôm đốp chúc hạ , bởi vì đấy là công sức mồ hôi và những đêm thức trắng tận trên trốc núi cao , chỉ có những nhân tình nghề mới lặn lội như thế. Joachim trò chuyện phím với tui văn bằng tiếng Pháp lầm tiếng Anh nhưng hồi gặp tụi nghiên cứu em chuyển sang tiếng Đức và tiếng Hà Lan. Tất thảy 4 tiếng nói em ta đều sử dụng thông hiểu như nhau làm tui thực sự trân trọng. “Ở Bỉ giới trí thức thông hiểu 3 tiếng nói chính thị của thế giới Anh-Pháp-Đức , còn dân thường thì sao?” , tui hỏi. “Trời! chúng tôi là cộng đồng Châu Âu , nếu không biết 3 tiếng nói này sẽ trở nên rào chắn. Văn hóa Châu Âu là của chung , Cần phải phần đông đều như thế!” , Joachim rũ vai tui một cách thân tình như ngầm như cọp đấy là chuyện nhỏ…
Thạc sĩ Trịnh bận việc phải đi Phan Rang cùng với tụi nghiên cứu bò sát. Trước hồi lên xe , Trịnh bảo chúng tôi ghé thăm hang rái , làng Raglay nhờ vả hụi dẫn trèo núi sau đó Cần phải đi Vĩnh Hy và Bình Tiên. Nếu không đi hết khu vực ấn độ dương này coi như chưa biết gì đi khu bán hoang mạc của Việt Nam.
chúng tôi rời tổng hành dinh trong luyến tiếc. Cũng may gặp xuể một tụi dân “phượt” , trên vai lỉnh kỉnh máy ảnh. Họ đã đến đây nhiều lần , xuể kỹ sư Phạm Văn Xiêm , Trưởng buồng bảo tồn vườn quốc gia Núi Chúa chỉ dẫn , Cần phải có vẻ khá thông hiểu lối đi gió mà thành bước.
đoàn trưởng của tụi thanh niên này là một “Ta ba lô” có “số má” ở Việt Nam từng 3 lần trèo trốc Fansipan. Anh tên là Nguyễn Hùng Sơn 30 tuổi , da ngăm mun , đầu quấn khăn rằng với thân thể lực lưỡng như con gấu mạ To lớn. Sơn tặng biết lên trốc núi Chúa còn khổ thân hơn trèo trốc nhà nhiều Dương ở ngoài Tám hướng gồm: Đông , bởi vì đường lên núi Chúa không dốc đứng hiểm trở như Fansipan , nhưng Đã dài và vòng quanh qua hết trốc núi này sang trốc núi khác với cái nắng như nung , cây rừng cũng sắt se , rễ nhỏ xíu , gai nhọn lủa tủa , Đụng vào chiếc lá cũng thấy nhói. Nhưng cũng nhờ vả thế mà mỗi cây xanh trên sứ tự biến hình theo kiểu bonsai với hình thù xinh xẻo mắt.
chúng tôi khởi hành từ thôn Đá Hang thuộc làu làng Raglay , càng lên cao , cây cối xanh hơn và trông biển rõ hơn. Cứ việc qua một rừng cỏ tranh , Đã thấy một trốc núi mới thẳng tuột trước mặt. Hùng Sơn nói đùa rằng đặt chinh phục trốc núi Chúa cao 1.040m , phải vượt qua 6 trốc núi khác là núi Chúa lọc , Chúa cháu , Chúa em , Chúa em , Chúa chồng , gắng sức Chúa vợ. Biết chúng tôi là người viết và có tuổi , nên hai cô gái trong đoàn hay đi bên mé khích lệ bởi vì sợ bỏ cuộc. Một cô nói: “Không ở đâu kì như Núi Chúa chú ạ! Nơi đây quy tụ cả ba hệ đẻ thái: rừng khô như ngói , rừng xanh và hệ sinh thái rạn mã não. Ngoài những rạn mã não xuể đánh giá là xinh xẻo và đa dạng nhất Việt Nam , còn có bãi Thịt là chỗ rùa lên đẻ. Do khí hậu nóng và khô Cần phải ở khoảng cao dưới 600m là rừng bán hoang mạc với những loài cây bụi , lá cằn cọc chật gai , nhưng từ 600m trở lên là rừng xanh với thảm thương động thực vật sản vật phong phú , và từ 800m trở lên là hiện ra nhiều loại cây lá kim , như cây hoàng đàn giả , cây kim giao , mảnh tùng , gắng sức thông tre. Chúng cháu đi nhiều chỗ chưa thấy ở đâu kì như thế!”.
Trèo núi xuể hơn 1 bây giờ đồng hồ , cảm thấy chẳng thể tiếp xuể nữa Cần phải chúng tôi ra hiệu xin dứt Đã , bởi vì thật ra chúng tôi chưa Dự bị tâm lý và thực phẩm đeo theo. Nên đành lòng lắc tay chào từ biệt đeo theo đỗi màng của người kém cuộc.
3h chiều , chúng tôi xoay đi làng dân tộc Raglay nằm trong vùng đệm của vườn quốc gia , ngồi dưới bóng câu điều uống gió mà thành mía và nhai củ mì tôm sống cầm hơi và cũng đặt hỏi thăm cuộc sống của bà con. Một người dân địa phương , tên là Lê Thành tựu ngồi cùng bàn gió mà thành mía nói với chúng tôi văn bằng giọng màng màng “ Bà con Raglay ở đây đã bao đời , sống dựa vào rừng như làm đồng , làm rẫy , lấy đảm , lấy sáp và danh thiếp loại lâm thổ sản. Phụ nữ và trẻ em chặt củi bán. Con trai hay sống văn bằng nghề đốt than tại 8 thôn như: Cầu Gãy , Đá Hang , Kiền Kiền , Ấn Đạt , Suối Đá , Suối Giếng , Xóm Bằng , gắng sức Xóm Đèn. Riêng thôn Đá Hang xuể hưởng chính sách từ Các quy định 134 , có nhà xây vững chắc. Nhưng đa số đóng cửa , đặt vào rừng tầm sống. Ở nhà chỉ có phụ nữ nuôi con bé và trẻ em. Chị Lâm Thị Vui , dân tộc Raglay , người bán nước mía nhé chuyện cũng tham gia: “Bà con tụi tui ra đời ở rừng , lớn lên từ rừng mà không vào rừng kiếm ăn thì biết làm chi bây giờ...”.
Tám Công là người từng trải , kiến thức rộng , em có vườn tại vịnh Vĩnh Hy , hàng Tám chữ tương hỗ đường núi Chúa Cần phải khá rành. Anh kể: Dạo Một thể thơ cổ 2005 , một chuyên gia người Đức thuộc làu Quỹ canh giữ động vật hoang dại ( WWF ) xách máy móc thiết bị đến đo mức độ khô như ngói ở Vườn Núi Chúa. Ông ta đo đến , đo lùi hằng bây giờ , không thấy đồng hồ đo nhúc nhích , ông thiết nghĩ máy hư , mở ra sửa. Nhưng thực tế máy không hư , nguyên nhân chỉ bởi vì vùng đất này quá khô đến mức máy chẳng thể lập trình được. Sau thời gian ấy vị chuyên gia đánh dấu vào mấy ý với cảnh trần cây cóc rừng đặt Một thể thơ cổ sau trở lại. Còn ở làng chài Thái An , có một người đàn ông nức tiếng sát rùa , tên là Mười Nuôi. Ông Mười không nhé tui đã lật lưng bao nhiêu rùa biển , chỉ biết rằng hơn 75 tuổi đời , 60 Một thể thơ cổ xực thịt rùa , dân ở đây gọi rùa biển là đú. Do thành tựu “quá hớp” nên người làng ở đây không mấy ai còn nhé cái tên Mười Nuôi của ông , mà hụi chỉ gọi ông là Mười Đú. Thế nhưng , Đến kì hạn tuổi già , cáo biệt nghề sóng gió mà thành , ông hay sống trong cảm giác tội trước biển đời. Người đàn ông chăm xực rùa Một thể thơ cổ xưa , bây giờ Đã tình nguyện đỡ đẻ tặng rùa. Ngày Tám chữ , ông theo dấu chân rùa nối đuôi nhau lên bãi , tầm tổ trứng của chúng , khoanh vùng , canh giữ tặng trứng nở. Có hồi rùa đẻ trên sát rìa gió mà thành , ông sợ gió mà thành tang lên , tổ trứng sẽ bị hư , ông lọ mọ dời tổ lên chỗ cao hơn. Đến hồi rùa nở , ông Đã tầm cách đưa chúng ra biển. Một đôi người trong làng thấy ông nặng nhọc đỡ đẻ tặng rùa , hụi cũng tình nguyện theo ông. Đến Một thể thơ cổ 2003 , hồi WWF nhiều Dương tài trợ dự án bảo tồn rùa biển , Vườn Núi Chúa xây được cái là trạm nhỏ , lợp tôn nóng như “lò bánh mì” , nhưng cái trạm hẻo lánh này đã trở nên chỗ đi đi của ông thâu 4 Một thể thơ cổ qua.
Trên lối đi đi hướng Bình Tiên , gặp 2 thanh niên chở than ra khỏi rừng văn bằng xe máy “đa quốc gia” chạy ngược lại Vĩnh Hy. Chúng ta tăng tốc đuổi theo , đến hồi tiếp cận , một chú xoay sang nói như hét “ Đừng như cọp kiểm lâm nha! Tụi tui dân chở than thuê kiếm ăn xuể 50 nghìn một chuyến , tụi này ngán mấy ổng Cần phải chờ trưa chúa nhật mới đi mà!”. “Thế một lò than ra tầm xuể bao nhiêu tiền” , tui hỏi muốn át tiếng động cơ của hai xe máy cùng lúc. “Hỏi mấy thằng cha đốt than chứ! Tụi hắn còn trốn dưới suối , nhưng tha hắn đi , hắn nghèo khó lắm , thằng này cũng tong teo , đen nhánh hà!”. Chúng ta giảm ga đặt xoay đầu xe còn nhé hai em thồ than chào từ biệt văn bằng hai tiếng “Bái bai!”. Người trẻ ở rừng hẵng đeo trái tim nhân bản hơn ở phố.
Vịnh Vĩnh Hy và bãi biển Bình Tiên xinh xẻo đến mức mê hồn. Vĩnh Hy xuể hai Mạch núi sứ đùm bọc ở giữa là hồ gió mà thành biển ra vào , hàng Tám chữ có vài trăm thuyền cá neo đậu đủ sắc màu. Biển Bình Tiên xinh xẻo như tranh vẽ , danh thiếp viên cù lao xanh ngạt ngào bóng dừa. Nghe Tám Thạnh nói vùng Bình Tiên trên lục địa là của Ninh Thuận còn dưới biển là của Khánh Hòa.
Trên đường ra Mỹ Thạnh , ghé quán cà phê , nhé những người địa phương bàn tán với nhau dự án khu du lịch Bình Tiên có quy mô 195 ha với tổng đầu tư 550 tỷ cùng , trong đấy có 30 ha nam rừng phòng hộ thuộc làu vườn Núi Chúa. Tập đoàn khách sạn Aman chính thức khai trương khu nghỉ dưỡng đeo tên Amanoi resort có 36 villa , tọa ai trên đồi Vĩnh Hy. Đây là một cố gắng của gió mà thành tui vươn lên ngành Công lao không khói đeo Đã lợi ích quốc gia. Nhưng trong tâm thức , tui cứ nhé đến Jeff Rutherford , giảng viên đi môi trường của đại học Thái Lan. Lần gặp tui ở hồ Tuyền Lâm , Đà Lạt , Jeff lầu bầu “Nơi này cũng muốn Du lich cua lo (http://cualo.net.vn/khach-san-trung-tam-cua-lo-gan-bien-gia-re.html) kèm cặp theo sinh thái. Sinh xắt cái đỗi gì mà chỗ này cũng vã bê tông , đường nhựa thẳng tuột tắp , điện đuốc sáng trưng , nhà cao cửa rộng kèm cặp theo bể bơi bự chát mà làm gọi là đẻ thái!”